Koszalin nie bez powodu pretenduje do miana wielkiego ogrodu  botanicznego i zaliczany jest do tzw. miast zielonych. Parki, zieleńce, lasy i tereny rekreacyjne zajmują blisko 40 % powierzchni miasta.

W granicach miasta częściowo znajduje się, zachwycający bogactwem flory i fauny, obejmujący obszar 300 ha wóda i 70 ha bagien, rezerwat „Jezioro Lubiatowskie”. Spotkać tam można takie okazy ptaków jak łabędź niemy, perkoz dwuoczkowy czy czajka oraz ponad 374 gatunki roślin. W otoczeniu Koszalina mieści się również rezerwat „Jezioro Parnowskie” oraz rezerwat glebowy „Bielica”. Na południe i wschód od miasta rozciągają się najpiękniejsze i najbogatsze tereny leśne, a ma północy rozpościera się Koszaliński Pas Nadmorski, który stanowi obszar chronionego krajobrazu.

W samym mieście znajdują się 2 rezerwaty przyrody, 7 parków spacerowo-wypoczynkowych i 34 zieleńce, z czego 5 parków i 2 zieleńce wpisane zostały do rejestru zabytków. Również wznosząca się na  wysokość 137 m n.p.m. Góra Chełmska porośnięta jest gęstym lasem  Na szczególne wyróżnienie zasługuje założony w latach 1602-1816 i stanowiący część zwartego terenu zieleni Park Miejski im. Książąt Pomorskich. Zachwyca on przede wszystkim  różnorodnością drzewostanu, a wśród ponad 120 gatunków drzew i krzewów znaleźć można prawdziwe unikaty. Doskonałym miejscem na spacery i wypoczynek jest również Park przy Amfiteatrze, Dendrologiczny Park nad rzeką Dzierżęcinką, Park Kościuszki oraz niepowtarzalny zespół przyrodniczo krajobrazowy o nazwie „Wąwozy Grabowe”.

Ponadto, pośród rosnących na terenie miasta drzew- pomników przyrody prawdziwą perłą są okazy zaliczane do najstarszych w kraju . Ponad 300- letni klon jawor zwany Drzewem katowskim lub Drzewem czarownic jest pozostałością dawnego ogrodu zamkowego.

Koszalin,  położony wśród lasów i jezior, o bogatej szacie roślinnej, gdzie znaczną powierzchnię zajmują tereny zielone stanowi prawdziwą oazę przyrodniczą.

Koszalin jest miastem na prawach powiatu usytuowanym w północno-zachodniej Polsce. Do 1999 roku był stolicą województwa koszalińskiego, natomiast po reformie administracyjnej miasto znalazło się w obrębie województwa zachodniopomorskiego. Obecnie Koszalin uznaje się na największe miasto Pomorza Środkowego.
Niewątpliwym atutem Koszalina jest jego położenie w pasie nadmorskim, zaledwie 13 km od Morza Bałtyckiego. Natomiast mierząc odległość w linii prostej Koszalin od Bałtyku dzieli jedynie 6 km.
Koszalin liczy 105 tys. mieszkańców, a jego powierzchnia wynosi 82 km2. Powierzchnia miasta obejmuje zarówno obszary zurbanizowane, jak również malownicze parki, lasy, zieleńce i rezerwaty przyrody. Na terenie miasta wznosi się mierząca 137 m n.p.m. prastara Góra Chełmska. Góra ta od starożytnych czasów była miejscem kultu religijnego i pielgrzymek, a obecnie wraz z wieżą widokową i licznymi szlakami turystycznymi stanowi niezwykle atrakcyjny teren rekreacyjny.
W 2010 roku nastąpiła zmiana granic miasta, powiększająca obszar Koszalina o sołectwa Jamno i Jabusz. Tym sposobem granice Koszalin sięgają przybrzeżnego jeziora Jamno, do którego wpada przepływająca przez samo centrum miasta rzeka Dzierżęcinka.
Przez Koszalin przebiega ważna, międzynarodowa trasa komunikacyjna: Berlin – Szczecin – Gdańsk – Kaliningrad. Z kolei z południem Polski łączy Koszalin droga krajowa nr 11 biegnąca z Kołobrzegu przez Poznań do Bytomia. Przykładowe odległości do najważniejszych miast Polski wynoszą odpowiednio : 160 km do Szczecina, 435 km do Warszawy, 450 km do Wrocławia i 610 km do Krakowa.

Najstarsze doniesienia dotyczące Koszalina pojawiły się w Kronice Wielkopolskiej, gdzie Koszalin został wymieniony wśród grodów zdobytych w 1107 roku przez Bolesława Chrobrego. Z historią Koszalina ściśle wiąże Góra Chełmska, gdzie w XIII wieku zbudowana została słynna kaplica chrześcijańska. Z okresie tym gród stanowił dla ośrodka kultowego na Górze Chełmskiej ważne zaplecze usługowe.
W II połowie XIV w. na potrzeby miasta zostało wykupione jezioro Jamno, co dało początek eksportowi płodów rolnych do Gdańska, Lubeki oraz do krajów skandynawskich. Po zwycięskiej bitwie w 1446 roku z Kołobrzegiem Koszalin umocnił swoją pozycję stając się pełnoprawnym członkiem Związku Hanzeatyckiego – organizacji handlowej miast północnoeuropejskich.
Lata świetności Koszalin przeżywał, kiedy po wybudowaniu zamku na przełomie XVI i XVII w. miasto stało się siedzibą zebrań sejmików ziemskich dla dominium kamieńskiego. Niestety wojna 30-letnia (1618-1648) odcisnęła negatywne piętno na historii Koszalina powodując włączenie miasta wraz z Pomorzem Zachodnim do Prus.
W XVIII w. nastąpiło w mieście ożywienie gospodarcze, a znaczne zyski zapewniała sprzedaż produkowanego na potrzeby armii pruskiej sukna, jak również mydła, papieru, galanterii i powozów. Jednakże już rok 1718 przyniósł spustoszenie, kiedy to w wyniku pożaru uległa zniszczeniu większa część zabudowy miejskiej.
Kolejny korzystny dla miasta okres przypadł na wiek XIX. Wówczas Koszalin stał się ważnym ośrodkiem przemysłowym i usługowym oraz centrum administracyjnym i komunikacyjnym Pomorza Środkowego. W Koszalinie prężnie funkcjonowała fabryka maszyn rolniczych, przetwórnia drobiu i łososi, fabryka papieru, browar i mleczarnia, a w okresie I wojny światowej również fabryka samolotów.
Po II wojnie światowej, w wyniku układu z Jałty, Koszalin 4 marca 1945 r. został włączony do państwa polskiego, a niecały rok później stał się stolicą Pomorza Zachodniego. Następnie w 1950 r. został siedzibą województwa koszalińskiego, a w roku 1972 – siedzibą Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Status miasta wojewódzkiego Koszalin utracił w 1999 r., kiedy w wyniku reformy administracyjnej w Polsce został wcielony w struktury województwa zachodniopomorskiego jako powiat grodzki. Korzystne zmiany dla miasta przyniósł rok 2010, wówczas pozytywną decyzją Rady Ministrów powiększone zostały administracyjne granice miasta.