Koszalin nie bez powodu pretenduje do miana wielkiego ogrodu  botanicznego i zaliczany jest do tzw. miast zielonych. Parki, zieleńce, lasy i tereny rekreacyjne zajmują blisko 40 % powierzchni miasta.

W granicach miasta częściowo znajduje się, zachwycający bogactwem flory i fauny, obejmujący obszar 300 ha wóda i 70 ha bagien, rezerwat „Jezioro Lubiatowskie”. Spotkać tam można takie okazy ptaków jak łabędź niemy, perkoz dwuoczkowy czy czajka oraz ponad 374 gatunki roślin. W otoczeniu Koszalina mieści się również rezerwat „Jezioro Parnowskie” oraz rezerwat glebowy „Bielica”. Na południe i wschód od miasta rozciągają się najpiękniejsze i najbogatsze tereny leśne, a ma północy rozpościera się Koszaliński Pas Nadmorski, który stanowi obszar chronionego krajobrazu.

W samym mieście znajdują się 2 rezerwaty przyrody, 7 parków spacerowo-wypoczynkowych i 34 zieleńce, z czego 5 parków i 2 zieleńce wpisane zostały do rejestru zabytków. Również wznosząca się na  wysokość 137 m n.p.m. Góra Chełmska porośnięta jest gęstym lasem  Na szczególne wyróżnienie zasługuje założony w latach 1602-1816 i stanowiący część zwartego terenu zieleni Park Miejski im. Książąt Pomorskich. Zachwyca on przede wszystkim  różnorodnością drzewostanu, a wśród ponad 120 gatunków drzew i krzewów znaleźć można prawdziwe unikaty. Doskonałym miejscem na spacery i wypoczynek jest również Park przy Amfiteatrze, Dendrologiczny Park nad rzeką Dzierżęcinką, Park Kościuszki oraz niepowtarzalny zespół przyrodniczo krajobrazowy o nazwie „Wąwozy Grabowe”.

Ponadto, pośród rosnących na terenie miasta drzew- pomników przyrody prawdziwą perłą są okazy zaliczane do najstarszych w kraju . Ponad 300- letni klon jawor zwany Drzewem katowskim lub Drzewem czarownic jest pozostałością dawnego ogrodu zamkowego.

Koszalin,  położony wśród lasów i jezior, o bogatej szacie roślinnej, gdzie znaczną powierzchnię zajmują tereny zielone stanowi prawdziwą oazę przyrodniczą.

Wśród swojej bogatej oferty kulturalnej Koszalin posiada interesujące zaplecze dla miłośników sztuki, teatru czy literatury.

Koszalińskie Muzeum znajduje się w secesyjnym Pałacu Malarzy i przyciąga niezwykłą kolekcją sztuki współczesnej, która była gromadzona przez niespełna dwadzieścia lat spotkań artystów, krytyków i teoretyków sztuki. Ponadto, Muzeum posiada bogate zbiory eksponatów archeologicznych, numizmatycznych czy etnograficznym oraz wystawę stylowych wnętrz z okresów baroku, empire czy secesji. Jest to niezwykłe miejsce dla badaczy historii i sztuki.

Bogata jest również oferta miejsc prezentujących poczynania współczesnych artystów, zarówno znanych osobistości ze świata sztuki jak i  amatorów. Tutaj warto wymienić szereg koszaliński galerii, a pośród nich m.in. Galerię Ratusz, Galerię Na Piętrze, Bałtycką Galerię Sztuki, Galerię Koszalin czy Galerię Scena.

Koszalin jest siedzibą dwóch znakomitych teatrów. Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego zaprasza widzów na wielkie, widowiskowe przedstawienia, a także na odbywające się na małej scenie,  kameralne spektakle. Obok powyższego, zawodowego teatru skutecznie swe walory artystyczne prezentuje amatorski Teatr Propozycji „Dialog”.

Miłośnicy słowa czytanego z pewnością znajdą dla siebie coś interesującego  w murach nowoczesnej Koszalińskiej Biblioteki Publicznej im. J. Lelewela. Biblioteka ta oferuje dostęp do ponad półmilionowego księgozbioru naukowego, popularnonaukowego, dydaktycznego oraz literatury pięknej, czasopisma i zbiory multimedialne, jak również projekcje filmowe w ramach Kina Alternatywa czy spotkania autorskie i promocje książek.

Koszalin poszczycić się może licznymi zabytkami, które znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego, a praktycznie cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków.

Najcenniejszym i najstarszym zabytkiem w Koszalinie jest monumentalna Katedra pw. Niepokalanego Poczęcia MP, której budowę datuje się na początek XIV w. Wśród innych, zachowanych średniowiecznych elementów architektury należy wymienić: pogotycką kamienicę mieszczańską przy ulicy Bogusława II oraz pozostałości murów obronnych z przełomu XIII i XIV w. przy ul Młyńskiej. Mury te w czasach swojej świetności sięgały 7 metrów wysokości, a grubość u ich podstawy wynosiła 1,3 m.

Z kolei będący dziś siedzibą Teatru Propozycji „Dialog” XV- wieczny Domek Kata był w średniowiecznym Koszalinie stanowiskiem tutejszego kata. Na uwagę zasługuje również gotycka Kaplica św. Gertrudy z 1384r, neogotycki Kościół św. Józefa Oblubieńca oraz Kaplica Trójcy Św. Ta ostatnia w XVII w została przebudowana na kościół zamkowy, a obecnie pełni rolę cerkwi prawosławnej. Pałac Młynarza, który został w 1991 roku zaadaptowany na siedzibę koszalińskiego Muzeum,  był pierwszym pochodzącym z 1266 r. młynem wodnym. Na dziedzińcu pałacu znajduje się zabytkowa zagroda rybacka pełniącą dziś rolę skansenu kultury jemneńskiej i pomorskiej.

Podczas zwiedzania Koszalina koniecznie należy wybrać się na Górę Chełmską, gdzie z XIX wieży widokowej rozpościera się malowniczy widok oraz odwiedzić zabytkowy Park Miejski im. Książąt Pomorskich. Koszalin zaprasza również na spacer po staromiejskim rynku, gdzie codziennie z wieży ratusza rozlega się dźwięk hejnału – hymnu Ziemi Koszalińskiej

Koszalin jest miastem na prawach powiatu usytuowanym w północno-zachodniej Polsce. Do 1999 roku był stolicą województwa koszalińskiego, natomiast po reformie administracyjnej miasto znalazło się w obrębie województwa zachodniopomorskiego. Obecnie Koszalin uznaje się na największe miasto Pomorza Środkowego.
Niewątpliwym atutem Koszalina jest jego położenie w pasie nadmorskim, zaledwie 13 km od Morza Bałtyckiego. Natomiast mierząc odległość w linii prostej Koszalin od Bałtyku dzieli jedynie 6 km.
Koszalin liczy 105 tys. mieszkańców, a jego powierzchnia wynosi 82 km2. Powierzchnia miasta obejmuje zarówno obszary zurbanizowane, jak również malownicze parki, lasy, zieleńce i rezerwaty przyrody. Na terenie miasta wznosi się mierząca 137 m n.p.m. prastara Góra Chełmska. Góra ta od starożytnych czasów była miejscem kultu religijnego i pielgrzymek, a obecnie wraz z wieżą widokową i licznymi szlakami turystycznymi stanowi niezwykle atrakcyjny teren rekreacyjny.
W 2010 roku nastąpiła zmiana granic miasta, powiększająca obszar Koszalina o sołectwa Jamno i Jabusz. Tym sposobem granice Koszalin sięgają przybrzeżnego jeziora Jamno, do którego wpada przepływająca przez samo centrum miasta rzeka Dzierżęcinka.
Przez Koszalin przebiega ważna, międzynarodowa trasa komunikacyjna: Berlin – Szczecin – Gdańsk – Kaliningrad. Z kolei z południem Polski łączy Koszalin droga krajowa nr 11 biegnąca z Kołobrzegu przez Poznań do Bytomia. Przykładowe odległości do najważniejszych miast Polski wynoszą odpowiednio : 160 km do Szczecina, 435 km do Warszawy, 450 km do Wrocławia i 610 km do Krakowa.

Najstarsze doniesienia dotyczące Koszalina pojawiły się w Kronice Wielkopolskiej, gdzie Koszalin został wymieniony wśród grodów zdobytych w 1107 roku przez Bolesława Chrobrego. Z historią Koszalina ściśle wiąże Góra Chełmska, gdzie w XIII wieku zbudowana została słynna kaplica chrześcijańska. Z okresie tym gród stanowił dla ośrodka kultowego na Górze Chełmskiej ważne zaplecze usługowe.
W II połowie XIV w. na potrzeby miasta zostało wykupione jezioro Jamno, co dało początek eksportowi płodów rolnych do Gdańska, Lubeki oraz do krajów skandynawskich. Po zwycięskiej bitwie w 1446 roku z Kołobrzegiem Koszalin umocnił swoją pozycję stając się pełnoprawnym członkiem Związku Hanzeatyckiego – organizacji handlowej miast północnoeuropejskich.
Lata świetności Koszalin przeżywał, kiedy po wybudowaniu zamku na przełomie XVI i XVII w. miasto stało się siedzibą zebrań sejmików ziemskich dla dominium kamieńskiego. Niestety wojna 30-letnia (1618-1648) odcisnęła negatywne piętno na historii Koszalina powodując włączenie miasta wraz z Pomorzem Zachodnim do Prus.
W XVIII w. nastąpiło w mieście ożywienie gospodarcze, a znaczne zyski zapewniała sprzedaż produkowanego na potrzeby armii pruskiej sukna, jak również mydła, papieru, galanterii i powozów. Jednakże już rok 1718 przyniósł spustoszenie, kiedy to w wyniku pożaru uległa zniszczeniu większa część zabudowy miejskiej.
Kolejny korzystny dla miasta okres przypadł na wiek XIX. Wówczas Koszalin stał się ważnym ośrodkiem przemysłowym i usługowym oraz centrum administracyjnym i komunikacyjnym Pomorza Środkowego. W Koszalinie prężnie funkcjonowała fabryka maszyn rolniczych, przetwórnia drobiu i łososi, fabryka papieru, browar i mleczarnia, a w okresie I wojny światowej również fabryka samolotów.
Po II wojnie światowej, w wyniku układu z Jałty, Koszalin 4 marca 1945 r. został włączony do państwa polskiego, a niecały rok później stał się stolicą Pomorza Zachodniego. Następnie w 1950 r. został siedzibą województwa koszalińskiego, a w roku 1972 – siedzibą Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Status miasta wojewódzkiego Koszalin utracił w 1999 r., kiedy w wyniku reformy administracyjnej w Polsce został wcielony w struktury województwa zachodniopomorskiego jako powiat grodzki. Korzystne zmiany dla miasta przyniósł rok 2010, wówczas pozytywną decyzją Rady Ministrów powiększone zostały administracyjne granice miasta.